Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP) z rearanżacją genu ALK, wyjątkowo często daje przerzuty do mózgu, co znacznie pogarsza rokowanie chorych – powiedział PAP prof. Paweł Krawczyk z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Rak płuca stanowi ogromne wyzwanie dla współczesnej medycyny. Jest najczęstszym nowotworem występującym na świecie o bardzo złym rokowaniu. W Polsce rocznie diagnozowanych jest ponad 20 000 nowych przypadków, w tym samym okresie umiera około 19 000 tysięcy najczęściej osoby powyżej 55. roku życia. Choroba stanowi główną przyczynę zgonu z powodu nowotworów zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Przypuszcza się, że do 2035 roku choroba będzie przyczyną niemal 3 milionów zgonów na całym świecie. Najpowszechniej występującym nowotworem tego narządu jest wywodzący się z komórek nabłonka dróg oddechowych. Może być zlokalizowany w dużych oskrzelach lub drobnych oskrzelikach. Z uwagi na miejsce występowania nazywany jest także nowotworem oskrzelopochodnym. Rozwija się on w wyniku nieprawidłowych przemian komórek nabłonka oddechowego spowodowanych czynnikami rakotwórczymi. Do innych nowotworów płuc, zdecydowanie rzadziej występujących, zalicza się chłoniaki oraz nowotwory nienabłonkowe. Wczesne objawy raka płucaObjawy są niespecyficzne, zwłaszcza w początkowych stadiach i często mogą być maskowane innymi schorzeniami, np. dolegliwości u osób palących mogą być spowodowane również przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Szacuje się, że od momentu pojawienia się pierwszych niepokojących symptomów do postawienia diagnozy mija nawet 6–8 miesięcy. Często choroba jest rozpoznawana w badaniach radiologicznych wykonywanych z innych uwagi na bardzo agresywny przebieg niekiedy pierwsze symptomy mogą wynikać z pojawiających się przerzutów w węzłach chłonnych, mózgu czy kościach. Występowanie określonych dolegliwości jest również zależne od lokalizacji raka płuca na początku są bardzo skąpe lub wręcz ich brak. Zwykle są to:kaszel,duszność i świszczący oddech,nawracające infekcje płucne,chrypka,odkrztuszanie wydzieliny z krwią,ból w klatce piersiowej i barkach,podwyższona temperatura ciała,uczucie zmęczenia, osłabienie,utrata masy ciała niezwiązana z który występuje u 45–75 proc. chorych jest kaszel, któremu często towarzyszy odkrztuszanie może wystąpić duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie oraz chrypka, spowodowana uszkodzeniem nerwu krtaniowego. U wielu chorych rozwija się przedłużające lub nawracające zapalenie zlokalizowany w górnej części płuca może być odpowiedzialny za ból barku promieniujący nawet do palców ręki po tej samej stronie. Natomiast jeżeli nowotwór znajduje się w części centralnej, to charakterystyczny jest tzw. zespół żyły głównej górnej, powodujący obrzęk głowy i szyi, a niekiedy kończyn nowotworu do węzłów chłonnych nadobojczykowych będzie skutkował ich powiększeniem. Za zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, nudności, wymioty, drgawki, niedowłady, zawroty głowy) odpowiadają przerzuty do mózgu, a patologiczne złamania i bóle kostne są spowodowane przerzutami do kości. Ponadto nowotwór może być również rozsiany w wątrobie i skutkować pojawieniem się żółtaczki oraz w nadnerczach, zaburzając wydzielanie hormonów. U chorych mogą także występować stany gorączkowe, niedokrwistość oraz utrata masy ciała. Przyczyny raka płucNajważniejszym czynnikiem ryzyka jest czynne palenie tytoniu, które odpowiada za około 80 proc. zachorowań. W dymie tytoniowym zawarte jest kilka tysięcy związków chemicznych, spośród których wiele ma udowodnione działanie kancerogenne, benzen, chlorek winylu, nitrozopirolidyna, N-nitrozaominy i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Palenie papierosów o niższej zawartości nikotyny oraz tych, które są wyposażone w filtry również jest bardzo szkodliwe i nie chroni przed rozwojem nowotworu. Podobne działanie wykazuje także palenie fajki lub w patogenezie tej choroby istotne znaczenie mają: długość czasu palenia, liczba wypalanych papierosów, a także wiek, w którym rozpoczęto palenie tytoniu. Zwiększone ryzyko zachorowania występuje również u tzw. biernych palaczy, czyli osób, które nie palą , ale są narażone na szkodliwe działanie dymu tytoniowego. Zrezygnowanie z nałogu powoduje stopniowe zmniejszenie ryzyka wystąpienia choroby, jednak nigdy nie jest ono na tak niskim poziomie, jak u osób innych przyczyn zalicza się czynniki środowiskowe oraz zawodowe. Należą do nich promieniowanie jonizujące, narażenie na azbest, kadm, radon, beryl, nikiel, krzemionkę oraz chlorek winylu. Istotną rolę odgrywa także zanieczyszczenie rozwoju raka płuca nie poznano jeszcze wystarczająco znaczenia czynników genetycznych. Ustalono, że osoby, w których rodzinach występowała choroba nowotworowa płuc są dwukrotnie bardziej narażone na zachorowanie. Przypuszcza się, że dziedziczona może być skłonność do wolnej naprawy DNA, a także zwiększona podatność na szkodliwe działanie rakotwórczych składników dymu tytoniowego. Z reguły tendencja do palenia tytoniu występuje rodzinnie, poza tym obecność osoby palącej w rodzinie skutkuje narażeniem na bierne palenie pozostałych członków rodziny. Nie ustalono jeszcze, czy zwiększone ryzyko zachorowalności na raka płuca w tej grupie populacji jest spowodowana ekspozycją na dym papierosowy, czy odpowiadają za niego czynniki że na dwukrotnie częściej chorują osoby zarażone wirusem HIV. Może to wynikać z upośledzonej odporności oraz z samego palenia tytoniu, które w tej grupie populacji jest na wysokim poziomie. Diagnostyka raka płucZwykle rak płuca jest diagnozowany, kiedy choroba jest już bardzo zawansowana. Przy podejrzeniu choroby istotne znaczenie ma przeprowadzony z chorym wywiad, a także badania przedmiotowe i diagnoza zostaje natomiast postawiona na podstawie badania mikroskopowego, wykonanego najczęściej przy użyciu biopsji: cienko- lub gruboigłowej węzłów chłonnych (z wykorzystaniem bronchoskopii) lub biopsji przerzutów znajdujących się poza klatką konieczne jest wykonanie biopsji po przeprowadzeniu zabiegu otwarcia klatki piersiowej. W przypadku guzów zlokalizowanych w centralnej części płuca istnieje możliwość przeprowadzenia badania wydzieliny z dróg zdiagnozowaniu raka płuca bardzo ważne jest ustalenie w jakim stopniu nowotwór jest zaawansowany oraz wykrycie ewentualnych przerzutów. Służą do tego badania fizykalne i obrazowe, np. badania RTG klatki piersiowej, USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, scyntygrafia części pacjentów zalecane jest wykonanie pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Dodatkowo w niektórych przypadkach istotne jest przeprowadzenie bronchoskopii czy raka płucDiagnostyce niedrobnokomórkowego raka płuc służy marker CYFRA 21-1 i NSE. Przy nowotworze obserwuje się także wzrost stężenia markera histologiczne nowotworu płucaZ uwagi na różny obraz kliniczny oraz odmienne możliwości terapeutyczne, rak płuca dzieli się na dwie kategorie: drobnokomórkowy (DRP, ang. small-cell lung cancer – SCLC) oraz niedrobnokomórkowy (NDRP, ang. non-small-cell lung carcinoma – NSCLC), do którego zalicza się: płaskonabłonkowy, gruczołowy i drobnokomórkowyStanowi około 20 proc. wszystkich przypadków raka płuca. Cechuje się bardzo agresywnym przebiegiem i szybkim wzrostem. We wczesnej fazie choroby następuje rozsiew nowotworu. Przerzuty zazwyczaj są zlokalizowane w kościach, skórze, szpiku kostnym, węzłach chłonnych oraz mózgu. Najczęściej obejmuje on duże oskrzela. Jest to rodzaj raka, który wykazuje najsilniejszy związek z paleniem że charakteryzuje się on wysoką wrażliwością na radio- i chemioterapię, to rokowanie jest złe. Zwykle w momencie rozpoznania choroby są już obecne odległe przerzuty. W przebiegu tego rodzaju raka często współwystępują objawy paranowotworowe, do których zalicza się zaburzenia neurologiczne, endokrynologiczne, dolegliwości ze strony skóry (np. objawy tocznia, zapalenie skórno-mięśniowe, palce pałeczkowate). Dodatkowo mogą pojawić się powikłania zakrzepowo-zatorowe, zaburzenia elektrolitowe, a także płaskonabłonkowyOdpowiada za około 40—50 proc. pierwotnych nowotworów płuca. Częściej występuje u osób starszych. Bardziej predysponowani do zachorowania są mężczyźni. Również jest powiązany z paleniem tytoniu. Zwykle zlokalizowany jest centralnie. Charakteryzuje go powolny rozwój. Najczęściej poprzedzony jest stanami przednowotworowymi dotyczącymi zmiany wyglądu oraz zaburzeń funkcjonowania nabłonka gruczołowyDiagnozowany u około 35 proc. chorych na nowotwory pierwotne płuc. Zdecydowanie częściej występuje u kobiet. Rozpoznawany jest u niepalących, stąd w jego patogenezie ekspozycja na dym tytoniowy ma niewielkie znaczenie. Guz zazwyczaj jest zlokalizowany w obwodowych częściach płuc. Charakteryzuje się powolnym wzrostem, jednak z uwagi na bogate unaczynienie, szybko powoduje powstawanie przerzutów, najczęściej do mózgu. W ostatnich dekadach zaobserwowano zwiększoną zachorowalność na ten rodzaj nowotworu wielkokomórkowyStanowi około 10 proc. wszystkich pierwotnych nowotworów płuc. Zbudowany jest z dużych komórek. Może być zlokalizowany zarówno w centralnych częściach płuc, jak również w obwodowych. Charakteryzuje się szybkim wzrostem i rozsiewem do odległych zaawansowania raka płuca (przerzuty)W ocenie rokowania oraz doborze najlepszego leczenia istotne znaczenie ma również określenia stopnia zaawansowania choroby. Służy do tego klasyfikacja TNM opracowana przez Międzynarodowe Stowarzyszenie do Badań nad Rakiem Płuca (ang. International Association for the Study of Lung Cancer).Cecha T (tumor) określa wielkość guza, N (node) – obecność przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych klatki piersiowej, natomiast M (metastases) – pojawienie się przerzutów podstawie oceny guza, wyróżnia się następujące stopnie choroby nowotworowej:I stopień – nowotwór jest ograniczony wyłącznie do miąższu płuca, brak przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych, guz nie nacieka na struktury śródpiersia;II stopień – nowotwór ograniczony do miąższu płuca, obecność przerzutów w węzłach chłonnych wnęki płuca;III stopień – nowotwór nacieka na struktury śródpiersia, klatkę piersiową, kręgosłup lub są obecne przerzuty w węzłach chłonnych śródpiersia bądź nadobojczykowych;IV stopień – przerzuty odległe (mózg, nadnercza, kości, wątroba) lub rozsiew do jamy raka płucMimo rozwoju medycyny i farmakoterapii, możliwości terapeutyczne w przypadku raka płuca nie są zadowalające. Szansę na wyleczenie i przeżycie przynajmniej 5 lat ma mniej niż 10–15 proc. osób ze zdiagnozowanym nowotworem. Roczna umieralność jest zbliżona do liczby nowych zdiagnozowanych przypadków. Wybór odpowiedniego leczenia zależy od stopnia zaawansowania choroby, obecności schorzeń współistniejących, a także wydolności organizmu chirurgiczneW przypadku nowotworu miejscowego bądź w regionalnym stopniu zaawansowania, zwykle wybiera się metody chirurgiczne, polegające na resekcji guza z zachowaniem marginesu bezpieczeństwa. Często konieczne jest usuniecie całego płata płuca. Leczenie chirurgiczne najczęściej wspomagane jest radioterapia, leczenie paliatywneChemioterapia jest również główną metodą leczenia raka drobnokomórkowego. Pacjenci, którzy nie kwalifikują się do zabiegów operacyjnych powinni być poddani radioterapii. Niekiedy zalecane jest leczenie skojarzone, polegające na połączeniu radioterapii i chemioterapii, a czasem także chirurgii. Niewielka grupa chorych z niedrobnokomórkowym rakiem płuc kwalifikuje się do celowanego leczenia molekularnego. Niestety u wielu pacjentów w momencie zdiagnozowania choroby, obecny jest rozsiew nowotworu do odległych narządów. U tych osób stosowane jest leczenie paliatywne (czyli leczenie objawowe), w niektórych przypadkach wspomagane radio- lub chemioterapią. Ma ono na celu przedłużenie życia chorego oraz zachowanie jego względnie dobrej jakości. Niezwykle istotne jest również prowadzenie poradnictwa psychologicznego u tej grupy chorych. Nowotwór płuc - rokowanie i powikłaniaRak płuca to jeden z najgorzej rokujących nowotworów złośliwych. Z uwagi na brak specyficznych objawów choroba jest zwykle diagnozowana w zaawansowanym stadium, kiedy możliwości terapeutyczne są bardzo ograniczone. Ponadto zdecydowanie częściej chorują osoby starsze. Ponad połowa chorych to pacjenci, którzy ukończyli 65 lat, a wiek jest czynnikiem znacznie pogarszającym na skuteczność terapii wpływa stan ogólny chorego oraz obecność u niego schorzeń współistniejących. Szansę na wyleczenie i 5-letnie przeżycie ma zaledwie około 10 proc. chorych. Zdecydowana większość, mimo zastosowanego leczenia, umiera w ciągu 2 lat od rozpoznania. Jeżeli w momencie diagnozy są obecne przerzuty odległe i nie zostaną podjęte żadne działania terapeutyczne, wówczas okres przeżycia wynosi zwykle 6–8 z tym rakiem są obarczeni licznymi powikłaniami. Są one spowodowane rozrostem nowotworu, a także mogą być skutkiem stosowanego leczenia (chemoterapia, radioterapia). U chorych, oprócz dolegliwości bólowych, pojawiają się zaburzenia metaboliczne, elektrolitowe, neuropatie obwodowe, problemy z oddychaniem, osłabienie oraz utrata apetytu prowadząca nawet do niedożywienia. Ponadto u pacjentów często występują zaburzenia lękowe, bezsenność, a nawet depresja. Zapobieganie nowotworowi płucaNie są obecnie prowadzone badania skriningowe. Zdjęcia RTG klatki piersiowej lub badanie cytologiczne plwociny mogą przyczynić się do zdiagnozowania choroby we wcześniejszych stadiach, jednak nie wpływają one na zmniejszenie i najtańszą metodą, mającą na celu zmniejszenie zachorowalności i umieralności z powodu raka płuca jest zaprzestanie czynnego i biernego palenia tytoniu. Wypalenie 20 papierosów w ciągu dnia zwiększa ryzyko zachorowania o około 25 proc., natomiast 40 sztuk o 60 proc. Rezygnacja z nałogu wiąże się ze stopniowym spadkiem zachorowalności na ten nowotwór. Po około 15 latach, u byłego palacza szansa na zachorowanie zmniejsza się niemal o 80 proc. Niezwykle istotne jest prowadzenie akcji profilaktycznych mających na celu uświadomienie społeczeństwa na temat szkodliwego wpływu dymu istotnymi aspektami w rozwoju raka płuca są czynniki zawodowe i środowiskowe. Nieustannie prowadzone są badania dotyczące negatywnego wpływu promieniowania jonizującego, a także zawodowego narażenia na nikiel, azbest, czy kadm. Ponadto zaobserwowano, że wyższy poziom zanieczyszczenia powietrza sprzyja zachorowalności na raka płuca. Bardzo istotne jest opracowanie nowych lub doprecyzowanie już istniejących przepisów, mających na celu ochronę pracowników przed szkodliwym działaniem substancji rakotwórczych w miejscu pracy. Ważne jest także podjęcie działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska, w którym się, że czynnikiem modyfikującym ryzyko zachorowania jest także dieta. Nadal trwają badania dotyczące spożycia warzyw i owoców, bogatych w substancje przeciwutleniające, które mogą chronić DNA przed uszkodzeniem spowodowanym np. rakotwórczymi składnikami dymu tytoniowego. Nie zaobserwowano korzyści wynikających z suplementacji witaminy A lub E. Aktywność fizyczna oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała również mogą odpowiadać za zmniejszoną zachorowalność na raka płuca. Czynnikiem, który może natomiast zwiększać ryzyko wystąpienia tej choroby jest nadmierna konsumpcja alkoholu, szczególnie połączona z ekspozycją na dym tytoniowy. Prowadzenie zdrowego stylu życia ma ogromne znaczenie w prewencji wielu chorób i może również przyczynić się do zmniejszenia liczby A., Kowalczyk A. „Rak płuca – epidemiologia, obraz kliniczny oraz społeczne następstwa choroby.” Psychoonkologia 2016 20 (2): 57– M., Mroczek A. , Bałabuszek K., Radzka A., Fałkowska U. „ Rak płuc: epidemiologia, profilaktyka i leczenie.” Nauki Przyrodnicze i Medyczne: Postępy w farmakologii i onkologii, Lublin 2018 97– płuca • Nowa Medycyna 3/2003 • Czytelnia Medyczna BORGIS dostęp dnia P. „Epidemiologia nowotworu płuc w Polsce.” Zeszyty Naukowe WCO, Letters in Oncology Science 2018;15(2): cancer epidemiology: contemporary and future challenges worldwide - PMC ( dostęp dnia i opłucna | KRN ( dostęp dnia A. , Podolak I. „Rakotwórcze działanie dymu tytoniowego.” ROCZN. PZH 2009, 60, Nr 4, 299 – W. „Rak płuca.” Forum Medycyny Rodzinnej 2008, tom 2, nr 6, 407– dostęp z dnia dostęp dnia profilaktyki raka płuca | PacjentPowiązane tematy Markery nowotworowe

Artykuł redakcyjny na podstawie: Tsakonas G., De Petris L., Ekman S.: Management of brain metastasized non-small cell lung cancer (NSCLC) – From local treatment to new systemic therapies. Opracował: lek. Maksymilian Kruczała Cancer Treatment Reviews, 2017; 54: 122–131

^{Przerzuty hipoechogeniczne widoczne mogą być w przebiegu: raka sutka, płuc, przełyku, żołądka, trzustki, chłoniaka [1,2]. Ultrasonograficzny o bjaw „tarczy strzelniczej” („target lesion”) – naprzemienne występowanie warstwy hiper- i hipoechogenicznej – może być widoczny być w zmianach przerzutowych w przebiegu raka}

Mam za mało danych o chorobie , jej przebiegu , dotychczasowym leczeniu i obecnym stanie pacjentki , abym mógł odpowiedzieć , proszę omawiać te sprawy z onkologiem prowadzącym , zż

Skróty: BM – przerzuty w mózgu, BSC – wyłączne leczenie objawowe, EGFR – receptor dla naskórkowego czynnika wzrostu, EORTC – European Organisation for Research and Treatment of Cancer, NDRP – niedrobnokomórkowy rak płuca, ORR – odsetek obiektywnych odpowiedzi na leczenie, OS – przeżywalność całkowita, OUN – ośrodkowy układ nerwowy, PFS – czas wolny od progresji

^{Do najważniejszych cech nowotworu złośliwego należą zdolność do naciekania i niszczenia okolicznych tkanek oraz zdolność dawania przerzutów do węzłów chłonnych oraz odległych narządów, gdzie komórki nowotworowe zagnieżdżają się, rozrastają i mogą dawać dalsze przerzuty raka. To właśnie te dwie cechy – naciekanie i przerzuty raka, ostatecznie decydują o losie pacjenta onkologicznego. Nowotwory łagodne w przeciwieństwie do złośliwych nie naciekają okolicznych tkanek i nie dają przerzutów nowotworowych, dzięki czemu rokowanie jest lepsze. Jeśli rozrastająca się patologiczna tkanka zachowuje kontakt z guzem pierwotnym, jest to rozrost i naciekanie miejscowe (infiltratio). Gdy tego kontaktu nie ma, a rozrost odbywa się w mniejszej lub większej odległości od ogniska macierzystego, mamy do czynienia z przerzutem raka (metastasis). Przerzuty raka są konsekwencją przenoszenia się komórek nowotworowych oderwanych od guza poprzez naczynia krwionośne lub naczynia chłonne do miejsc od niego odległych. Przerzut raka, to jakby oderwany kawałek – bardzo mały, bo może to być tylko jedna lub kilka komórek nowotworowych – który wyemigrował i zapoczątkował powstanie nowego ogniska choroby w nowym miejscu. Przerzuty niektórych nowotworów mają charakterystyczne miejsca predylekcyjne, np. rak płuca daje dość często przerzuty do mózgu (co zdarza się znacznie rzadziej w przypadku innych nowotworów). Wątroba, płuca i kości są częstym siedliskiem przerzutów różnego pochodzenia, ale już serce, skóra, tarczyca czy mózg – rzadkim. W śledzionie, mięśniach poprzecznie prążkowanych, piersiach oraz ścianach macicy – przerzuty nowotworowe nie występują prawie nigdy. Przerzutowanie nowotworu Proces przerzutowania ma charakter kaskadowy i obejmuje takie etapy jak: Wnikanie komórek nowotworowych do światła naczyń; Przetrwanie w krążeniu; Wyłamanie się spod kontroli immunologicznej organizmu; Wydostanie się komórek nowotworowych z przestrzeni wewnątrznaczyniowej; Zjawisko „uśpienia” w narządzie docelowym; Wydzielanie czynników wzrostowych i rozprzestrzenianie się. Stwierdzono, iż jedynie 1% komórek nowotworowych krążących we krwi zachowuje żywotność i daje wtórne ognisko nowotworu (przerzuty raka). Możliwe, że zależy to od obrony immunologicznej. Jej także przypisuje się zjawisko „uśpienia” komórek nowotworowych, które po kilku latach od zakończenia leczenia „budzą się”, rozrastają i dają o sobie znać właśnie w postaci przerzutów nowotworowych. Być może taki rozrost następuje po osłabieniu obrony immunologicznej np. w miarę starzenia się. Prawdopodobieństwo wystąpienia przerzutów raka zwiększa się wraz ze wzrostem rozmiarów guza i jego frakcji proliferacyjnej. Im mniejszy nowotwór – tym większy odsetek trwałych wyleczeń. Co to jest naciekanie raka? Nowotwór nie zawsze rozszerza się poprzez przerzuty raka. Guz może być otoczony mikronaciekiem własnych komórek nowotworowych w najbliższym sąsiedztwie. Komórki rakowe guza wnikają w przestrzenie tkankowe sąsiadujące z guzem i w ten sposób nowotwór przenosi się na inne, pobliskie organy. Naciek nowotworowy to nie przerzuty raka, ale wnikanie komórek w sąsiednią tkankę. Naciek nowotworowy zabija komórki tkanek naciekanych. To właśnie skłonność do rozszerzania się choroby w ten sposób, iż wrasta „korzeniami” coraz głębiej, była przyczyną nazwania jej „rakiem„. Naciek nowotworowy sprawia, że miejsce w którym poprzednio były zdrowe komórki, staje się niesprawne i przestaje spełniać swoje funkcje. Na początku taka dysfunkcja jest niezauważalna dla pacjenta, ale z czasem, gdy komórek nowotworowych przybywa, to coraz większe fragmenty narządu zostają wyłączone z normalnej pracy i pojawiają się nowe objawy choroby nowotworowej. Naciekanie nie musi cechować nowotworu złośliwego od początku jego istnienia. W przypadku niektórych raków cecha ta może być czasowo utajona. Rak nacieka nie tylko do tkanek otaczających, ale wrasta także do naczyń krwionośnych i chłonnych, przestrzeni surowiczych, przestrzeni podpajęczynówkowej, przewodów wysłanych nabłonkiem i nerwów. Przerzuty raka do węzłów chłonnych Węzły chłonne (gruczoły limfatyczne) stanowią część układu chłonnego (limfatycznego) obejmującego swymi strukturami całe ciało. Węzły chłonne to niewielkie twory w kształcie fasoli, które są połączone systemem przewodów noszących nazwę naczyń chłonnych (limfatycznych). Węzły działają jak filtry w stosunku do gromadzących się w nich bakterii oraz komórek nowotworowych, które mogą przemieszczać się w obrębie układu chłonnego. Osocze zawarte w krążącej w organizmie krwi zostaje przefiltrowane przez ściany naczyń krwionośnych i dostaje się do przestrzeni międzykomórkowej i samych komórek, dostarczając im składników odżywczych i tlenu. Z kolei komórki pozbywają się produktów przemiany materii i dwutlenku węgla. Część osocza dostaje się z powrotem do naczyń żylnych w postaci chłonki (limfy), a cześć gromadzi się w układzie chłonnym i podlega procesom filtrowania w gruczołach limfatycznych. W przypadku gdy dojdzie do rozwoju nowotworu złośliwego, układ chłonny nabiera szczególnego znaczenia, gdyż stanowi jedną z dróg rozprzestrzeniania się komórek nowotworowych na cały organizm. Z tego właśnie powodu onkolodzy dokonując oceny stopnia zaawansowania nowotworu złośliwego, zawsze starają się zbadać czy komórki rakowe dotarły do węzłów chłonnych – stanowi ważny czynnik rokowniczy. Przerzuty raka do mózgu W ramach diagnostyki obrazowej w przypadku podejrzenia przerzutów raka do mózgu zwykle wystarcza badanie tomografem komputerowym z dożylnym podaniem środka kontrastowego. Badanie rezonansem magnetycznym (zawsze z dożylnym podaniem środka kontrastowego) poprawia uwidocznienie drobnych ognisk przerzutowych (również tych niewidocznych w badaniu tomografem). Badanie rezonansem magnetycznym powinno być wykonane zawsze w przypadku podejrzenia przerzutów do opon mózgowych oraz jeśli obraz kliniczny przemawia za zmianami przerzutowymi do mózgu, a nie zobrazowano ich w badaniu TK, bowiem liczba ognisk przerzutowych ma wpływ na sposób leczenia. Chirurgiczne leczenie przerzutów raka Leczenie chirurgiczne przerzutów raka do mózgu ma zastosowanie w przypadku pojedynczych lub nielicznych ognisk przerzutowych do mózgu, dostępnych operacyjnie bez dużego ryzyka powikłań. Jeżeli zmianę usunięto doszczętnie i zapewniono możliwość regularnych obrazowych badań kontrolnych, to dopuszczalna jest wyłączna obserwacja. Dotyczy to zwłaszcza nowotworów o wolnej dynamice, z wyleczonym ogniskiem pierwotnym oraz bez obecności innych przerzutów. Radioterapia przerzutów raka W sytuacji gdy nowotwór cechuje się szybką dynamiką, a okres od pierwotnego leczenia jest krótki (kilka miesięcy), należy rozważyć paliatywne napromienianie całego mózgu. W przypadku pojedynczych lub nielicznych oraz niezbyt rozległych (<3cm) zmian przerzutowych, szczególnie położonych w głębokich strukturach mózgu, istnieją wskazania do radiochirurgii stereotaktycznej, która daje takie same wyniki jak klasyczne leczenie chirurgiczne. U chorego muszą jednak być spełnione kryteria leczenia chirurgicznego. Najczęściej stosowaną metodą zachowawczego leczenia przerzutów do mózgu jest frakcjonowana radioterapia. Zazwyczaj podaje się dawkę 30 Gy we frakcjach po 3 Gy lub u chorych w upośledzonym stanie ogólnym i z gorszym rokowaniem – 20 Gy we frakcjach po 4 Gy. W tym ostatnim przypadku, gdy uzyska się poprawę lub stabilizację, możliwe jest powtórzenie napromieniania po upływie 3-4 tygodni. Dawki jednorazowe stosowane w radiochirurgii stereotaktycznej wynoszą od kilkunastu do 24 Gy i zależą od średnicy guza przerzutowego. Napromienianie całego mózgu po leczeniu chirurgicznym zmian przerzutowych nieznacznie wydłuża czas do progresji, ale nie wpływa na czas przeżycia i nie jest postępowaniem rutynowym. Przerzuty raka – chemioterapia W przypadku przerzutów raka do mózgu nowotworów chemiowrażliwych (np. drobnokomórkowy rak płuca, rak piersi, nowotwory zarodkowe, ciążowa choroba trofoblastyczna) możliwe jest zastosowanie chemioterapii, która może być alternatywą dla radioterapii. Wskazania i metody podawania chemioterapii w takich przypadkach są dobierane według zasad odpowiednich dla leczenia nowotworów pierwotnych (wyjściowych).}

Zobacz, jak wygląda drobnokomórkowy rak płuc Gdzie rak płuc może dawać przerzuty? Przerzuty raka płuc do mózgu. Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

^{Ekspert medyczny artykułu Nowe publikacje Metastazy w mózgu хCała zawartość iLive jest sprawdzana medycznie lub sprawdzana pod względem faktycznym, aby zapewnić jak największą dokładność faktyczną. Mamy ścisłe wytyczne dotyczące pozyskiwania i tylko linki do renomowanych serwisów medialnych, akademickich instytucji badawczych i, o ile to możliwe, recenzowanych badań medycznych. Zauważ, że liczby w nawiasach ([1], [2] itd.) Są linkami do tych badań, które można kliknąć. Jeśli uważasz, że któraś z naszych treści jest niedokładna, nieaktualna lub w inny sposób wątpliwa, wybierz ją i naciśnij Ctrl + Enter. Nowotwory złośliwe i do tej pory pozostają jedną z najbardziej nieprzewidywalnych chorób. Bardzo często, przy osłabionym organizmie i postępującej chorobie, nowotwór złośliwy może rozprzestrzeniać się wraz z przepływem krwi i limfy na inne narządy wewnętrzne osoby. Z przeniesionych komórek może zacząć się rozwijać nowy nowotwór, zwany "przerzutami". Najbardziej podatnymi narządami do pojawienia się przerzutów są płuca, wątroba, kości i mózg. A leczenie przerzutów w tym drugim przypadku jest najtrudniejsze. [1], [2] Przerzuty nowotworowe w mózgu Nowotwory płuc i gruczołu mlekowego najczęściej wywołują skutki w postaci przerzutów w mózgu. Sekcja zwłok pacjentów, którzy zmarli na raka płuc lub gruczołu mlekowego, pokazuje, że około 30% pacjentów dostaje przerzuty do mózgu. Jednocześnie odsetek jednoczesnego wykrywania raka i przerzutów jest bardzo mały - na poziomie 1%, co ponownie podkreśla fakt, że przerzuty pojawiają się w trakcie progresji nowotworu złośliwego. Komplikowaniem procesu leczenia jest fakt, że nie ma absolutnie żadnej zależności między początkowym stadium wykrytego raka a pojawieniem się przerzutów. Mogą pojawić się przerzuty, zarówno na początku złośliwego rozwoju nowotworu, jak i na późniejszych etapach, lub mogą wcale nie wystąpić. Wszystko zależy tylko od wyjątkowych cech fizjologicznych ludzkiego ciała. Przerzuty nowotworów w mózgu są najpoważniejszymi powikłaniami w leczeniu raka i znacząco wpływają na wynik leczenia i oczekiwaną długość życia pacjenta. [3], [4], [5], [6] Objawy przerzutów w mózgu Objawy przerzutów w mózgu zależą od miejsca uszkodzenia. W ogóle, do objawów przerzutów do mózgu mogą obejmować zmiany w odczuciach ciała i słabej koordynacji, szybko zmieniających stan emocjonalny, ból głowy, czasem towarzyszy gorączka i katar, zmiany osobowości i utratę pamięci, senność, różnych rozmiarach uczniów oczu, trudności mowy i ogólnej słabość ciała. Kiedy część przednia ulega uszkodzeniu, można również zaobserwować przednią psychikę (gwałtowna zmiana w zachowaniu gruboziarnistym). Człowiek zaczyna przeklinać, aby przylgnąć do innych, naruszone funkcje wizualne i ruchy układu mięśniowo-szkieletowego. Chociaż objawy przerzutów w mózgu są czysto indywidualne specyfika i czasami może zmienić reakcje fizyczne i behawioralne ciała nie do poznania. Na pierwszym wystąpieniem objawów, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem, tak aby nie poszły jeszcze więcej komplikacji związanych z naruszeniem zdrowia psychicznego pacjenta. Przerzuty czerniaka w mózgu Mówiąc o przerzutach raka, warto wspomnieć o najtrudniejszym typie raka - czerniaku. Czerniak, czyli rak skóry, jest szybszy niż inne formy choroby, które zaczynają tworzyć przerzuty w narządach wewnętrznych człowieka, a następnie staje się praktycznie nieuleczalny. Częściej czerniak daje przerzuty do mózgu, płuc i kości. Przerzuty są również dotknięte węzłami chłonnymi ludzkiego ciała. W każdym razie należy uważnie monitorować i próbować zapobiec szybkiemu rozwojowi choroby, takiej jak czerniak. Najbardziej podatni na tę chorobę są ludzie, którzy mają na ciele dużą liczbę znamion, piegów, innych reakcji na aktywność słoneczną lub po prostu tych, których sposób życia jest związany z częstym kontaktem z bezpośrednim światłem słonecznym. Jeśli zauważysz częste powstawanie nowych znamion na ciele i ich szybki wzrost do średnicy większej niż 7 mm, powinieneś natychmiast skontaktować się z lekarzem, ponieważ, przypomnijmy, rak skóry bardzo szybko daje przerzuty i zamienia się w nieuleczalną postać. Przerzuty czerniaka w mózgu znacząco zmniejszają szanse pacjenta na przeżycie. Jednak w niektórych przypadkach leczenie przeciwciałami monoklonalnymi może również pomóc na etapie przerzutów. Wszystko zależy od rozwoju choroby i indywidualnych cech ludzkiego ciała. Według patologów przerzuty w mózgu mają około 45% wszystkich pacjentów z rakiem, a najczęściej są przyczyną śmierci, a nie samego nowotworu. 60% przypadków przerzutów występuje w raku płuc. Następnie pojawiają się rak piersi, czerniak i rak jelita grubego. Choroby te mogą powodować przerzuty do pnia mózgu, co znacznie komplikuje leczenie i daje wiele specyficznych objawów: bóle wewnątrzczaszkowe pękają i są tępe, co może prowadzić do zawrotów głowy i zaburzeń widzenia. Przerzuty w pniu mózgu mogą również powodować ciągłe uczucie nudności i wymiotów, a także objawy konwulsyjne bardzo podobne do padaczki. Leczenie przerzutów do mózgu Leczenie przerzutów do mózgu zależy od stopnia przerzutowania. Tak więc, w celu utworzenia do trzech ognisk przerzutów w mózgu, praktykuje się interwencje neurochirurgiczne. Ale jeśli przerzuty znajdują się w miejscach niedostępnych dla chirurgii, należy zastosować inne metody leczenia. Biorąc pod uwagę złożoność sytuacji i pracę bezpośrednio z mózgiem, w takich operacjach prawdopodobieństwo nawrotu po operacji - od 10% do 50% - jest bardzo wysokie. W celu zmniejszenia prawdopodobieństwa nawrotu przed operacją wykonuje się również promieniowanie mózgowe, które jednak może również dawać jej konsekwencje. Przy wielu przerzutach w mózgu możliwe jest stosowanie chemioterapii. Jednak jego potencjał w przypadku licznych przerzutów w mózgu jest znacznie ograniczony z powodu bariery krew-mózg, która nie pozwala przejść większości cytostatyków. Oczywiście są leki, które pokonują barierę, ale niestety nie zawsze są skuteczne w przypadku przerzutów. Do tej pory najbardziej progresywną i skuteczną metodą leczenia przerzutów do mózgu pozostaje metoda stereotaktycznej radiochirurgii lub noża gamma. Procedurę leczenia redukuje się do zdalnego napromieniowania głównych ognisk przerzutów w mózgu. Skuteczność takiego leczenia wynosi 90%, ale nawet to nie pomaga w ratowaniu życia pacjentów przez ponad rok. Śmiertelnym rezultatem jest postęp głównego skupienia, a nie przerzuty, które powstały po jego rozwoju. Zatem oczekiwana długość życia z przerzutami w mózgu nie jest duża, ponieważ nawet całkowite usunięcie przerzutów nie prowadzi do wyzdrowienia. Rozwój przerzutów można zaobserwować u większości pacjentów z chorobami onkologicznymi w wieku od 50 do 70 lat. To właśnie oni są najczęściej predysponowani do rozwoju przerzutów, pod warunkiem, że rak nadal się rozwija. Tak więc przerzuty do mózgu są bardzo poważną kliniczną konsekwencją rozwoju raka, co zmniejsza szanse na wyleczenie i uniknięcie śmierci. Przy pierwszych podejrzeniach o występowanie przerzutów konieczne jest natychmiastowe skonsultowanie się z lekarzem prowadzącym, w celu zapobieżenia progresji raka i przerzutów. Translation Disclaimer: The original language of this article is Russian. For the convenience of users of the iLive portal who do not speak Russian, this article has been translated into the current language, but has not yet been verified by a native speaker who has the necessary qualifications for this. In this regard, we warn you that the translation of this article may be incorrect, may contain lexical, syntactic and grammatical errors.}

Kiedy przerzuty występują u osób z rakiem płuc, wtórne zmiany złośliwe nie są uważane za "raka mózgu", ale raczej "przerzut raka płuc do mózgu" lub "rak płuca z przerzutami do mózgu". Przeciwnie, termin rak mózgu jest stosowany w przypadku guzów, które pochodzą z mózgu jako pierwotny, a nie drugorzędny, nowotwór złośliwy.

wprowadzeniemetodydane demograficzne pacjentówprace przedoperacyjneokres obserwacjimetody statystycznewyniki charakterystyka i leczenie pacjentów leczenie uzupełniające Analiza przeżyciadyskusjawnioski podziękowania przypis wprowadzenie nowotwory płuc o morfologii neuroendokrynnej obejmują spektrum typów nowotworów o wyraźnej Biologii i cechach klinicznych; należą do nich typowe rakowiaki niskiego stopnia, nietypowe rakowiaki średniego stopnia, wielkokomórkowy rak neuroendokrynny wysokiej klasy (LCNEC) i drobnokomórkowy rak płuc (SCLC) zgodnie z najnowszą rewizją klasyfikacji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) guzów płuc i opłucnej (1). LCNEC spełniał następujące kryteria: morfologia neuroendokrynna, wskaźnik mitotyczny większy niż 10 na 10 pól o dużej mocy, martwica (często duże strefy), cechy cytologiczne niedrobnokomórkowego raka płuc (NSCLC) i pozytywne zabarwienie immunohistochemiczne dla jednego lub więcej markerów neuroendokrynnych (2). Wśród wysokogatunkowych raków neuroendokrynnych LCNEC jest rzadszy niż SCLC (1,3). Większość danych dotyczących leczenia LCNEC opiera się na retrospektywnych analizach małych serii przypadków (4,5). Tak więc wyniki chirurgiczne pacjentów z LCNEC i optymalne metody leczenia nie są dobrze znane. Na przykład, nie jest jasne, czy LCNEC powinny być traktowane chemioterapeutycznie jako SCLC lub jako NSCLC. Aby rozwiązać ten problem, niniejsze badanie oceniło rokowanie pacjentów z chirurgicznie leczonym LCNEC. metody dane demograficzne pacjentów w okresie od stycznia 2008 grudnia 2014 r. w Klinice Chirurgii Klatki Piersiowej Shanghai Chest Hospital (Shanghai 200030, Chiny) poddano chirurgicznej resekcji pierwotnego raka płuc (NSCLC) łącznie 17 184 pacjentów. Spośród tych pacjentów dokonaliśmy przeglądu dokumentacji chirurgicznej 104 (0,6%) kolejnych przypadków leczonych resekcją guza dla pierwotnego LCNEC, która została określona na podstawie kryteriów diagnostycznych zaproponowanych w edycji 2015 systemu klasyfikacji WHO (1). Wszyscy pacjenci przeszli pełne badanie przedoperacyjne i uznano, że mają guzy, które mogą być uleczalne przez chirurgiczną resekcję. W odniesieniu do połączonego LCNEC, barwienie immunohistochemiczne oceniano dla każdego składnika C-LCNEC i nie-lcnec i uznano je za pozytywne, jeśli co najmniej 10% komórek nowotworowych zostało zabarwionych. Pacjenci z połączonym LCNEC, miejscowymi makroskopowymi / mikroskopowymi pozostałościami nowotworowymi, resekcjami podśluzówkowymi lub pobieraniem próbek do węzłów chłonnych zostali wykluczeni. Nie było śmierci okołooperacyjnej. Analizowano dane dla pozostałych 90 chorych, którzy przeszli całkowitą resekcję guza i limfadenektomię. Protokół badania został zatwierdzony przez instytucjonalną komisję rewizyjną. prace przedoperacyjne wszyscy pacjenci przeszli badanie przedoperacyjne w celu wykluczenia przerzutów odległych, które obejmuje tomografię komputerową klatki piersiowej; nadnercza, wątrobę i mózg (następnie wykonano rezonans magnetyczny, gdy podejrzewano przerzuty do mózgu); skanowanie kości; badanie ultrasonograficzne; bronchoskopię fibro; i biopsja (endo / przezoskrzelowa, przezskrzelowa), jeśli to możliwe. W naszej placówce tylko pacjenci z powiększeniem węzłów chłonnych śródpiersia (>l cm) rutynowo poddawani byli mediastinoskopii szyjki macicy lub przezoskrzelowemu zabiegowi USG lub badani metodą pozytonowej tomografii emisyjnej w celu wykluczenia przerzutów limfatycznych śródpiersia. Stopień zaawansowania choroby określono na podstawie klasyfikacji tumor-node-metastasis (TNM) z wykorzystaniem systemu International Union against cancer staging system (6). Zebrano dane kliniczne, w tym płeć, wiek, historię palenia tytoniu, stan sprawności, lokalizację (centralną/obwodową), rodzaj resekcji, Stadium patologiczne i pooperacyjne schematy leczenia uzupełniającego. okres obserwacji wszystkim pacjentom ze statusem znośnym zaproponowano otrzymanie chemioterapii uzupełniającej w pierwszym miesiącu po operacji. Pacjenci byli kontrolowani co 3 miesiące przez pierwszy rok, a następnie co 3 do 6 miesięcy. Przeżycie wolne od choroby (DFS) obliczano od dnia operacji do czasu pierwszego nawrotu (nawrotu lub przerzutów). Całkowity czas przeżycia (OS) obliczano od dnia operacji do daty zgonu z jakiejkolwiek przyczyny lub ostatniej obserwacji. metody statystyczne normalnie rozłożone zmienne ciągłe są przedstawione jako średnia ± odchylenie standardowe (SD), inaczej jako mediana i zakres, podczas gdy zmienne kategoryczne są przedstawione jako liczby i procenty. Współczynniki przeżycia obliczono metodą Kaplana-Meiera. Wszyscy pacjenci, którzy przeżyli podczas ostatniej obserwacji, zostali ocenzurowani. Test log-rank został użyty do porównania przeżycia między różnymi grupami. Model proporcjonalnego ryzyka Coxa wykorzystano do oceny wpływu zmiennych, które mogą wpływać na rokowanie. Wszystkie testy były dwustronne, a wartość P <0,05 uznano za wskazującą na istotność statystyczną. Analizy statystyczne przeprowadzono przy użyciu oprogramowania SPSS V. (SPSS Inc., Chicago, IL, USA). charakterystyka i leczenie pacjentów Tabela 1 Charakterystyka pacjentów i analiza jednostkowa wszystkich pacjentów pełna tabela leczenie uzupełniające sześćdziesięciu czterech z 90 pacjentów ( otrzymało pooperacyjną chemioterapię (schemat oparty na platynie), w tym odpowiednio 32,8% (21/64) chorób i stopnia, 17,2% (11/64) chorób II stopnia, 50% (32/64) chorób III stopnia. Rodzaje schematów chemioterapeutycznych były w gestii lekarzy prowadzących. Jako leczenie uzupełniające pooperacyjne zalecono cztery cykle chemioterapii. Wszystkie schematy chemioterapii powtarzano co 3 tygodnie, do 4 cykli lub do wystąpienia nietolerancji u pacjentów. I ci pacjenci byli leczeni według schematu SCLC (etopozyd/cisplatyna; (gemcytabina, n = 9; winorelbina, N = 8; pemetreksed, N = 7; taksol, N = 5). Nie stwierdzono istotnej różnicy w cechach wyjściowych pomiędzy grupami stosującymi SCLC a grupami stosującymi NSCLC(Tabela 2). Poza tym, wśród 64 pacjentów, 5 pacjentów z przedoperacyjnie rozpoznaną chorobą N2 otrzymało chemioterapię indukcyjną, 4 z chorobą w stadium IIIb otrzymało profilaktyczne napromienianie czaszki, 9 z chorobą w stadium IIIa otrzymało odpowiednio uzupełniające napromienianie klatki piersiowej. Tabela 2 charakterystyka wyjściowa pacjentów leczonych chemioterapią pooperacyjną pełna tabela spośród 26 pacjentów, którzy nie otrzymywali leczenia uzupełniającego, ośmiu pacjentów wynika ze stosunkowo słabego stanu sprawności. Six przerwał leczenie z powodu nieznośnych działań niepożądanych. Dziewięć osób miało słabe wyniki leczenia z powodu obaw przed potencjalnymi skutkami ubocznymi spowodowanymi chemioterapią. Trzech pacjentów nie otrzymywało chemioterapii ze względu na zły stan ekonomiczny. Analiza przeżycia 1 Analiza przeżycia całkowitego wykazała, że pacjenci z LCNEC, którzy otrzymywali chemioterapię pooperacyjną, przeżyli dłużej niż ci, którzy nie otrzymywali chemioterapii pooperacyjnej (P = 0,019). LCNEC, wielkokomórkowy rak neuroendokrynny. Tabela 3 Wielozmienna analiza pacjentów leczonych chemioterapią pooperacyjną (n=64) lub nie (n=26) pełna tabela rycina 2 Analiza przeżycia całkowitego wykazała, że pacjenci z LCNEC, którzy otrzymywali leczenie oparte na SCLC, przeżyli dłużej niż pacjenci, którzy otrzymywali leczenie oparte na NSCLC (P=0,029). LCNEC, wielkokomórkowy rak neuroendokrynny; SCLC, drobnokomórkowy rak płuc; NSCLC, niedrobnokomórkowy rak płuc. Tabela 4 Wielozmienna analiza pacjentów leczonych różnymi schematami chemioterapii pooperacyjnej (n = 64) pełna tabela dyskusja dokonaliśmy retrospektywnego przeglądu danych dotyczących 90 pacjentów z LCNEC płuc, którzy przeszli resekcję chirurgiczną. Długotrwałe przeżycie i DFS były uzależnione od historii palenia tytoniu, Stadium patologiczne i chemioterapii pooperacyjnej. zgodnie z wcześniejszymi badaniami (7,8), pacjenci z LCNEC byli głównie Mężczyznami i palaczami. W naszym badaniu historia palenia była znaczącym negatywnym czynnikiem prognostycznym dla OS i DFS, co dodatkowo potwierdziło związek między tytoniem a LCNEC. LCNEC jest stosunkowo niezbyt częstym nowotworem; całkowitą częstość resekcyjnego LCNEC szacuje się na <3% (9-11). W naszym badaniu częstość występowania wynosiła 0,6% wszystkich pacjentów, którzy przeszli operację klatki piersiowej. Jednak inne badania przeprowadzone w Japonii wykazały, że częstość występowania LCNEC wynosi 3,1% (7); Tak więc częstość występowania chorób może się różnić w zależności od regionu. LCNEC jest trudny do zidentyfikowania przedoperacyjnie i prawdopodobnie jest słabo zdiagnozowany, ponieważ biopsje są zwykle niewystarczające do prawidłowej diagnozy. W naszym badaniu rozpoznaniem przedoperacyjnym u większości pacjentów był słabo zróżnicowany rak lub NSCLC. Istnieje kilka możliwych przyczyn tego stwierdzenia. Po pierwsze, LCNEC ma podobne cechy kliniczne i radiologiczne jak inne nowotwory płuc i dlatego jest trudny do odróżnienia wyłącznie na podstawie jego prezentacji. Po drugie, trudno jest wykonać biopsję przezoskrzelową na tych guzów głównie obwodowych. Po trzecie, niewielka biopsja lub próbka cytologiczna za pomocą przezskórnej biopsji sterowanej tomografią komputerową może nie być reprezentatywna dla całej zmiany chorobowej (12). Po czwarte, morfologia LCNEC muszą być identyfikowane przez mikroskopii światła; inne potencjalne diagnozy obejmuje SCLC, gruczolakorak, i NSCLC, zwłaszcza słabo zróżnicowany adeno-lub płaskonabłonkowy rak. Po piąte, różnica wielkości pomiędzy” małymi „i” dużymi ” komórkami nie jest absolutna i może przesłaniać diagnozę (13). Wreszcie, ponieważ materiał używany do diagnozy (na podstawie biopsji lub cytologii) jest ograniczony, a typowa morfologia neuroendokrynnych komórek rakowych jest nieobecna; zaleca się zatem wykonanie immunohistochemicznego barwienia markerów neuroendokrynnych (14). 5-letnie przeżycie LCNEC waha się od 13 do 57%; pacjenci z LCNEC mają gorsze przeżycie niż pacjenci z klasycznym rakiem wielkokomórkowym lub innymi NSCLC (7). 5-letni OS pacjentów z LCNEC wynosił 36,3% w naszym badaniu, co odpowiada odsetkowi zgłoszone przez niektórych badaczy (7), ale niższy niż wskaźnik 43% (8) i 40,3% (15) zgłoszone przez innych. Może to być spowodowane różnicami w odsetku przypadków w każdym stadium choroby. W niniejszym badaniu 36 pacjentów (40%) było w stadium IIIA, a 4 (4,4%) w stadium IIIB. Wśród tych pacjentów tylko pięciu pacjentów zostało przedoperacyjnie zdiagnozowanych z chorobą N2 i ustępowało po chemioterapii indukcyjnej. Pozostałych pacjentów nieoczekiwanie wykryto po operacji. LCNEC reprezentuje Podtyp wysokogatunkowego guza neuroendokrynnego i ma słabe rokowanie podobne do SCLC. Chemioterapia i radioterapia są standardowymi metodami leczenia pacjentów z SCLC, nawet tych z ograniczoną chorobą. Nie wiadomo jednak, czy LCNEC należy traktować w podobny sposób jak SCLC. Ponieważ nie stwierdzono istotnej różnicy pomiędzy grupą leczoną samą chemioterapią a grupą leczoną chemioradioterapią pod względem przeżycia (P=0,845; Tabela 1). Tak więc uznaliśmy je jako tę samą grupę (pooperacyjna Grupa chemioterapii). W naszym badaniu 64 pacjentów z LCNEC otrzymało pooperacyjne leczenie adiuwantowe po całkowitej resekcji i wykazywało znacznie lepsze rokowanie niż te, które były podobne do poprzednich raportów (16-18). Jednak Filosso et al. (19) przeanalizowano 135 pacjentów z LCNEC i stwierdzono, że pooperacyjna chemioterapia adiuwantowa (platyna i etopozyd) nie była czynnikiem wpływającym prognostycznie. Nie wyjaśniono jednak wskazania do leczenia adiuwantowego po resekcji chirurgicznej. Być może większość pacjentów otrzymała pooperacyjną chemioterapię w zaawansowanym stadium patologicznym. Ponadto w ich badaniu retrospektywna i wieloośrodkowa konstrukcja oraz długi okres rekrutacji (powyżej 17 lat) mogą powodować pewne odchylenia. W ostatnich latach wzrosła szybkość całkowitej resekcji i systematycznego rozwarstwienia węzłów chłonnych, a stosowanie chemioterapii adiuwantowej opartej na platynie stało się bardziej systematyczne, co może wyjaśniać zwiększone OS u naszych pacjentów. Pacjenci, którzy nie otrzymywali pooperacyjnego leczenia adiuwantowego, byli głównie ze względu na stosunkowo słabe warunki fizyczne, nie do zniesienia lub strach przed działaniami niepożądanymi. Wcześniejsze raporty wykazały, że pacjenci z SCLC mogą odnieść duże korzyści z chemioterapii (20-22). Fournel et al. (23) poinformował, że pooperacyjna chemioterapia adiuwantowa była skuteczna u pacjentów w stadium I z LCNEC. Nie omawialiśmy tej różnicy w naszym badaniu, ze względu na bardzo ograniczoną wielkość próby i stosunkowo niewystarczający czas obserwacji. ze względu na złożone kliniczne i biologiczne cechy pacjentów z LCNEC pozostaje niejasne, co stanowi optymalny schemat chemioterapii dla LCNEC (14). Między innymi Sun et al. nalegał na leczenie lcnec za pomocą reżimu leczenia SCLC (24), podczas gdy Varlotto i wsp. twierdził, że LCNEC powinien otrzymywać leczenie podobne do NSCLC (25). Baza danych Varlotto et al. używany nie rejestrować podawanie chemioterapii, a zatem, było ograniczenie jego badania. W naszym badaniu, nie było znaczącej różnicy między SCLC – i NSCLC oparte schematów pod względem OS pacjentów. Był zgodny z wynikami innego badania (26,27). W innym raporcie, 3-letnie i wolne od nawrotów wskaźniki przeżycia 23 wyciętych przypadków LCNEC leczonych irynotekanem i cisplatyną wynosiły odpowiednio 86% i 74%, co wskazuje, że był to skuteczny schemat pooperacyjnej chemioterapii uzupełniającej (28). Obecnie trwa randomizowane badanie III fazy w Japonii porównujące irynotekan z cisplatyną i standardowe schematy leczenia adiuwantowego etopozydem z cisplatyną u pacjentów z całkowicie wyciętymi LCNEC (29). badanie to miało pewne ograniczenia. Po pierwsze, jest to badanie retrospektywne i tylko jedna instytucja była zaangażowana, a badana populacja była stosunkowo niewielka. Nie przeprowadzono badań fazy II Lub III dla tego rzadkiego guza. Większa liczba pacjentów z LCNEC powinna być badana prospektywnie w przyszłości. Innym ograniczeniem niniejszego badania jest różnorodność leków, które były podawane jako leczenie. Łącznie 35 pacjentów otrzymywało standardowy schemat leczenia oparty na SCLC (etopozyd/cisplatyna), podczas gdy inni otrzymywali schematy oparte na NSCLC (gemcytabina, winorelbina, pemetreksed lub taksol). Zmienność ta może mieć różny wpływ na rokowanie pacjenta LCNEC po całkowitej resekcji. wnioski podsumowując, LCNEC jest rzadkim, agresywnym i przedoperacyjnie trudnym do rozpoznania nowotworem, który jest związany ze złym rokowaniem i wysokim wskaźnikiem nawrotów. Niemniej jednak wyniki tego badania sugerują, że pacjenci z LCNEC powinni otrzymywać chemioterapię uzupełniającą po chirurgicznej resekcji, preferencyjnie z chemioterapią opartą na SCLC. podziękowania dofinansowanie: autorzy chcieliby potwierdzić wsparcie z grantu nr 3824 81572693 z National Natural Science Foundation Of China i Grant No. YG2015ZD14 z Fundacji medycyny i Inżynierii krzyżowej Uniwersytetu Jiaotong w Szanghaju. przypis konflikty interesów: autorzy nie mają żadnych konfliktów interesów do zadeklarowania. oświadczenie etyczne: badanie to zostało zatwierdzone przez komitet etyki Shanghai Chest Hospital (No. KS1707). 2015 Światowa Organizacja Zdrowia Klasyfikacja nowotworów płuc. J Thorac Oncol 2015;10: 1243-60. Chen LC, Travis WD, Krug LM. Guzy neuroendokrynne płuc: co (mało) wiemy? J Natl Compr Canc Netw 2006; 4: 623-30. Govindan R, Page N, Morgensztern D, et al. Changing epidemiology of small-cell lung cancer in the United States over the last 30 years: analysis of the surveillance, epidemiological, and end results database. J Clin Oncol 2006;24: 4539-44. Travis WD, Linnoila RI, Tsokos MG, et al. Nowotwory neuroendokrynne płuc z proponowanymi kryteriami dla wielkokomórkowego raka neuroendokrynnego. Badanie ultrastrukturalne, immunohisochemiczne i cytometryczne przepływowe 35 przypadków. Am J Surg Pathol 1991;15: 529-53. Dresler CM, Ritter JH, Patterson GA, et al. Analiza kliniczna 40 pacjentów z wielkokomórkowym rakiem neuroendokrynnym płuc. Ann Thorac Surg 1997; 63: 180-5. Goldstraw P, Crowley J, Chansky K, et al. Projekt IASLC Lung Cancer Staging: propozycje zmiany grup Stadium TNM w nadchodzącej (siódmej) edycji klasyfikacji nowotworów złośliwych TNM. J Thorac Oncol 2007;2: 706-14. Iyoda A, Hiroshima K, Toyozaki T, et al. Charakterystyka kliniczna wielkokomórkowego raka neuroendokrynnego płuc i raka wielkokomórkowego o morfologii neuroendokrynnej. Rak 2001;91: 1992-2000. Veronesi G, Morandi U, Alloisio m, et al. Wielkokomórkowy rak neuroendokrynny płuc: retrospektywna analiza 144 przypadków chirurgicznych. Rak Płuc. 2006;53:111-5. Yeh YC, Chou TY. Nowotwory neuroendokrynne płuc: badanie 90 przypadków koncentrujące się na cechach kliniczno-patologicznych, immunofenotypie, biopsji przedoperacyjnej i diagnostyce mrozensekcji. J Surg Oncol 2014;109: 280-6. Paci M, Cavazza a, Annessi V, et al. Large cell neuroendocrine carcinoma of the lung: a 10-year clinic pathologic retrospektywne badanie. Ann Thorac Surg 2004; 77: 1163-7. Large cell neuroendocrine carcinoma of the lung: a histologic and immunohistochemical study of 22 cases. Am J Surg Pathol 1998;22: 526-37. Travis WD, Muller-Hermelink HK, Harris CC, et al. Patologia i genetyka nowotworów płuc, grasicy opłucnej i serca. Na: Światowa Organizacja Zdrowia międzynarodowa klasyfikacja histologiczna nowotworów. Lyon: IARC, 2004. Marchevsky AM, Gal AA, Shah S, et al. Morfometria potwierdza obecność znacznego nakładania się wielkości jądrowej pomiędzy „małymi komórkami” i „largecells” w nowotworach neuroendokrynnych płuc o wysokim stopniu zaawansowania. Am J Clin Pathol 2001;116: 466-72. Iyoda a, Makino T, Koezuka S, et al. Możliwości leczenia pacjentów z wielkokomórkowym rakiem neuroendokrynnym płuc. Gen Thorac Cardiovasc Surg 2014; 62: 351-6. Asamura H, Kameyo T, Matsuno Y, et al. Neuroendokrynne nowotwory płuc: spektrum prognostyczne. J Clin Oncol 2006; 24: 70-6. Iyoda A, Hiroshima K, Moriya Y, et al. Prospektywne badanie chemioterapii adiuwantowej w leczeniu wielkokomórkowego raka neuroendokrynnego płuc. Ann Thorac Surg 2006; 82: 1802-7. Saji H, Tsuboi M, Matsubayashi J, et al. Odpowiedź kliniczna wielkokomórkowego raka neuroendokrynnego płuc na okołooperacyjną chemioterapię uzupełniającą. Leki Przeciwnowotworowe 2010;21: 89-93. Abedallaa N, Tremblay L, Baey C, et al. Wpływ chemioterapii u pacjentów z wyciętymi drobnokomórkowym lub wielkokomórkowym rakiem neuroendokrynnym. J Thorac Oncol 2012; 7: 1179-83. Filosso PL, Rena O, Guerrera F, et al. Clinical management of atypical carcinoid and large-cell neuroendocrine carcinoma: a multicentric study on behalf of the European Association of Thoracic Surgeons (ESTS) Neuroendocrine Tumours of the Lung Working Group†. Eur J Cardiothorac Surg 2015;48:55-64. Corso CD, Rutter CE, Park HS, et al. Rola Chemioradioterapii u chorych w podeszłym wieku z drobnokomórkowym rakiem płuca w ograniczonym stopniu zaawansowania. J Clin Oncol 2015;33:4240-6. Behera M, Ragin C, Kim s, et al. Trendy, predyktory i wpływ chemioterapii ogólnoustrojowej u pacjentów z drobnokomórkowym rakiem płuca w latach 1985-2005. Rak 2016;122: 50-60. Yang CF, Chan DY, Speicher PJ, et al. Rola leczenia Adiuwantowego w populacji pacjentów z wczesnym stadium drobnokomórkowego raka płuc. J Clin Oncol 2016; 34: 1057-64. Fournel L, Falcoz PE, Alifano m, et al. Leczenie chirurgiczne wielkokomórkowych raków neuroendokrynnych płuc: 10-letnie doświadczenie. Eur J Cardiothorac Surg 2013;43:111-4. Sun JM, Ahn MJ, Ahn JS i in. Chemioterapia raka płucnego wielkokomórkowego neuroendokrynnego: podobny do tego w przypadku drobnokomórkowego raka płuc lub niedrobnokomórkowego raka płuc? Lung Cancer 2012; 77: 365-70. Varlotto JM, Medford-Davis LN, Recht A, et al. Czy wielkokomórkowy neuroendokrynny rak płuc powinien być klasyfikowany i traktowany jako drobnokomórkowy rak płuc lub z innymi rakami wielkokomórkowymi? J Thorac Oncol 2011; 6: 1050-8. Iyoda A, Hiroshima K, Moriya Y, et al. Nawrót pooperacyjny i rola chemioterapii adiuwantowej u pacjentów z wielkokomórkowym rakiem neuroendokrynnym płuc. J Thorac Cardiovasc Surg 2009;138: 446-53. Rossi G, Cavazza a, Marchioni A, et al. Rola chemioterapii i receptorowych kinaz tyrozynowych KIT, PDGFRalpha, PDGFRbeta I MET w wielkokomórkowym raku neuroendokrynnym płuc. J Clin Oncol 2005;23: 8774-85. Kenmotsu H, Niho S, Ito T, et al. Badanie pilotażowe z chemioterapią adiuwantową z irynotekanem i cisplatyną w przypadku całkowicie wyciętego wysokostopniowego raka neuroendokrynnego płuc (wielkokomórkowy rak neuroendokrynny i drobnokomórkowy rak płuca). Lung Cancer 2014; 84: 254-8. Eba J, Kenmotsu H, Tsuboi m, et al. Lung Cancer Surgical Study Group Of The Japan Clinical Oncology Group. Lung Cancer Study Group Of The Japan Clinical Oncology Group. Badanie III Fazy porównujące irynotekan i cisplatynę z etopozydem i cisplatyną w chemioterapii adiuwantowej w przypadku całkowicie wyciętego raka neuroendokrynnego o wysokim stopniu zaawansowania w płucach (JCOG1205/1206). Jpn J Clin Oncol 2014; 44: 379-82. Rak drobnokomórkowy płuca bardzo rzadko rozwija się u osób, które nie paliły i nie były biernymi palaczami. Niestety jest to agresywny typ nowotworu złośliwego. W większości przypadków w momencie wykrycia nowotworu stwierdza się współistniejące przerzuty do węzłów chłonnych lub innych obszarów ciała. – Rokowanie fot. Adobe Stock W raku jelita grubego wyróżnia się 4 stopnie zaawansowania choroby. W stopniu I i II nowotwór jest ograniczony do ściany jelita, w III następuje zajęcie węzłów chłonnych i/lub naciekanie sąsiadujących struktur, a w IV – pojawiają się przerzuty odległe do innych narządów, na przykład mózgu lub wątroby. Jakie są wówczas rokowania? Zapytałyśmy o to lek. Bartosza Kapturkiewicza – chirurga onkologa z Oddziału Chirurgii Onkologicznej I Dolnośląskiego Centrum Onkologii. Jakie są objawy raka jelita grubego? Jakie przerzuty daje najczęściej rak jelita grubego? Lek. Bartosz Kapturkiewicz: W przypadku wystąpienia przerzutów zwykle dotyczą one wątroby, płuc i mózgu. Przerzuty do wątroby są jednymi z najczęstszych, ponieważ krew zbierana z okolic guza w pierwszej kolejności trafia właśnie tam. Dość często występują także przerzuty do otrzewnej i węzłów chłonnych, natomiast do płuc przeważnie zdarzają się w przypadku raka odbytnicy, kiedy to komórki nowotworowe, omijając krążenie wątrobowe, docierają właśnie do płuc. W taki sam sposób trafiają do mózgu i ośrodkowego układu nerwowego. Przerzuty z jelita grubego do nerek i nadnerczy mogą występować, ale zdarza się to bardzo rzadko. Natomiast takie lokalizacje, jak kości, w tym kręgosłup, występują sporadycznie. Przerzuty do kości są charakterystyczne dla nowotworów prostaty albo piersi, jednak nie raka jelita grubego. Generalnie możemy podzielić przerzuty na trzy rodzaje zależne od sposobu powstawania. Pierwsze z nich mogą powstawać drogą krwiopochodną, czyli być przenoszone przez krew do kolejnych organów. I tutaj najczęściej mamy do czynienia z przerzutami w wątrobie, płucach, nieco rzadziej w mózgu. Drugie są to przerzuty rozprzestrzeniające się drogą chłonną, czyli powstające w węzłach chłonnych, które leżą wzdłuż spływu chłonnego w okolicy guza. Trzeci rodzaj to rozsiew dootrzewnowy, z łaciny peritoneal carcinomatosis, czyli tak zwana rakowatość otrzewnej. Jest to rodzaj przerzutowania z zaawansowanego miejscowo raka jelita grubego do otrzewnej. Czy pacjent może takie przerzuty u siebie rozpoznać? Jakie mogą dawać objawy? Każdy pacjent, który jest leczony z powodu rozpoznanej choroby nowotworowej, powinien mieć prowadzony tak zwany follow up, czyli stałą kontrolę, monitoring jego stanu zdrowia. Jej celem jest jak najwcześniejsze wykrycie ewentualnych przerzutów w trakcie badań kontrolnych zalecanych przez lekarza (np. podczas tomografii komputerowej czy zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej) oraz jak najszybsze włączenie odpowiedniego leczenia. Niestety ze względy na ograniczenia metod diagnostycznych zdarzają się sytuacje, gdy pojawiają się trudności z uwidocznieniem zmian przerzutowych. Dla samego pacjenta pojedynczy przerzut jest z reguły bardzo trudny do wychwycenia. Może to być bowiem niewielka rozmiarowo zmiana, niedająca żadnych zewnętrznych objawów. Jednak wszystko zależy od indywidualnego przypadku. Przy niekorzystnej lokalizacji przerzutu nowotworowego nawet niewielki, pojedynczy guz może skutkować odczuwalnymi konsekwencjami. Na przykład, jeśli guz będzie znajdował się w okolicy wnęki wątroby i uciskał na drogi żółciowe, może wywołać u chorego żółtaczkę. Jeśli zaś będzie niekorzystnie umiejscowiony w płucu, może powodować duszności. Natomiast objawy te i tak są najbardziej charakterystyczne dla masywnego rozsiewu do danego narządu, także rzetelnie prowadzony follow up powinien wykryć je na wczesnym stadium. Zupełnie czymś innym jest zaś przerzut do mózgu, ponieważ w tym przypadku nawet pojedyncza zmiana może powodować różnorodne objawy neurologiczne. Jest to spowodowane tym, że czaszka jest zamkniętą przestrzenią i nawet niewielkie zwiększenie objętości jej zawartości i ucisku na struktury mózgu będzie powodowało widoczne objawy. Ich rodzaj zależy od tego, w którym płacie mózgu znajdzie się przerzut. Adekwatnie do tego zaburzane mogą być poszczególne funkcje z wybranej części mózgu, pojawiać się drgawki, zaburzenia mowy, widzenia, równowagi czy słuchu. Jak przerzuty w tym nowotworze wpływają na rokowania? To bardzo indywidualna kwestia, wciąż się zmieniająca wraz z postępem medycyny. Kiedyś pacjenci z przerzutami nowotworowymi byli traktowani jak pacjenci paliatywni, nierokujący na poprawę. Obecnie przeżycia 5-cio letnie w rozsianej chorobie nowotworowej, czyli w IV stadium choroby, sięgają 8-10%. Dzięki dostępnym metodom leczenia pacjentów z pojedynczymi przerzutami, które na przykład mogą być usunięte chirurgicznie, często możliwe jest podjęcie decyzji o leczeniu radykalnym. Istnieją też sposoby oddziaływania na guz w kilku kursach chemioterapii, a następnie wykonuje się operację polegającą na usunięciu przerzutu. Kiedyś w przerzutach do otrzewnej nie było prawie żadnej propozycji leczenia chirurgicznego. Dziś mamy takie metody, jak CRS plus HIPEC, czyli dootrzewnowa chemioterapia perfuzyjna w hipertermii. Jest to połączenie leczenia chirurgicznego z chemioterapią dootrzewnową. To zabieg cytoredukcyjny, polegający na zmniejszeniu liczby komórek nowotworu i jego masy. Metoda ta bardzo wydłużyła przeżywalność chorych. U niektórych, u których nowotwór został wcześnie wykryty, zdarza się także całkowite wyleczenie. Dlatego w prowadzeniu wszystkich pacjentów nowotworowych, a zwłaszcza tych z rozsianą chorobą, wskazane jest korzystanie z ośrodków referencyjnych, w których dostępne są kompleksowe możliwości leczenia: chirurgia, radioterapia i chemioterapia, ponieważ często trzeba te metody ze sobą kojarzyć. Rokowania są także uzależnione od stopnia rozsiewu komórek nowotworowych, dynamiki ich wzrostu, a również od kondycji samego pacjenta. Są różni pacjenci i choroba różnie u nich postępuje. Niektórzy na farmakoterapię reagują lepiej, inni gorzej. Co może mieć na to wpływ? Ogólny stan zdrowia pacjenta, w tym w dużej mierze stopień odżywienia organizmu. Bardzo często spotykam się z niedożywieniem pacjentów onkologicznych, co utrudnia podjęcie skutecznego leczenia. Niedożywiony pacjent to nie tylko pacjent z za niską masą ciała, ale także taki, który ma niedobory poszczególnych składników odżywczych w organizmie. Pacjenci z nowotworami powinni zwrócić uwagę zwłaszcza na odpowiednią podaż białka. Dlatego leczenie żywieniowe, inaczej zwane żywieniem medycznym, powinno być postrzegane jako niezbędny, integralny element terapii onkologicznej i być wdrażane na wczesnym etapie po postawieniu diagnozy. Ważne jest też to, że powinno być prowadzone przez określony czas – minimum to okres dwóch tygodni. Stosuje się kilka rodzajów leczenia żywieniowego, od płynnych preparatów doustnych, przez żywienie dojelitowe przez zgłębniki lub bezpośrednie dostępy do żołądka lub jelit, po – w ostateczności – żywienie dożylne. Po konsultacji z lekarzem terapia żywieniowa może być również prowadzona w domu pacjenta i takie procedury w warunkach domowych są refundowane (żywienie dojelitowe i pozajelitowe). Dzięki temu zamiast w szpitalu, pacjent może przebywać w domu wśród najbliższych, pozostając jednocześnie pod stałą opieką poradni żywieniowej i otrzymując wszystkie niezbędne składniki odżywcze w optymalnej dla niego postaci. Zobacz też:Chemioterapia, radioterapia, leczenie operacyjne czy niekonwencjonalne – jak leczyć raka jelita grubego?Od czego zależą rokowania w raku jelita grubego? Pytamy onkologa o przeżywalność pacjentów Ekspert: lek. Bartosz Kapturkiewicz, chirurg onkolog na Oddziale Chirurgii Onkologicznej I Dolnośląskiego Centrum Onkologii, lekarz zajmujący się opieką nad pacjentami żywionymi dojelitowo w domu w poradni żywieniowej Nutrimed. Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Obiecujące wyniki osiągnięto też w Centrum Badań Onkologicznych na Uniwersytecie w Heidelbergu. Niemieccy naukowcy dowodzą, że przerzuty do mózgu, które często daje czerniak, rak piersi czy rak płuc, można ograniczyć za pomocą leków zmieniających krzepliwość krwi.

^{Rafał Gryszkiewicz. Rak jelita grubego i przerzuty a rokowania – odpowiada Lek. Zbigniew Żurawski. Przerzuty do otrzewnej przy raku prostaty a dalsze rokowania – odpowiada Lek. Zbigniew Żurawski. Rokowanie przy nieoperacyjnym raku niedrobnokomórkowym płuca – odpowiada Dr n. med. Grzegorz Luboiński. witam.tata choruje na raka płuc}

Czerniak jest nowotworem o wysokim stopniu złośliwości. Może dawać przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych, a także przerzuty odległe, najczęściej do płuc i mózgu. Czerniak jest nowotworem wyleczalnym we wczesnym stadium rozwoju. Przeżycie w czerniaku o grubości do 0,8 mm jest bliskie 100%.

objawy raka płuc, który rozprzestrzenił się na wątrobę . rak płuc jest również podatny na rozprzestrzenianie się na wątrobę, gdzie może zakłócać prawidłową czynność wątroby., Przerzuty do wątroby mogą powodować: żółtaczkę; obrzęk brzucha; uczucie ciągłej pełności; Inne uogólnione objawy przerzutowego raka płuc ^{Leczenie niedrobnokomórkowego raka płuc (NSCLC) z mutacją receptora naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR) opiera się głównie na inhibitorach kinazy tyrozynowej (.} .